POLONIA W MEKSYKU

Inzynier Jerzy Skoryna - Zyciorys mojego Ojca; Jana Skoryny.


Jan Skoryna
1888 - 1961


Jan Skoryna Urodzony 5 czerwca 1888 roku w Andruszowce powiatu Zytomirskiego z Edmunda i Heleny z domu Chmurzyñskich. 

Ozeniony 30 grudnia 1924 roku z Konstancja Lipska. Syn Jerzy Jan, córka Maria Helena.

Ukonczyl Korpus Kadetow w Kijowie, Aleksandrowska Szkola Wojskowa w Moskwie i Centrum Wyzszych Studiow Wojskowych w Warszawie.

Wojskowe Kursy Marszalkowskie w Paryzu.

Oficer zawodowy w czasie rewolucji rosyjskiej jest organizatorem i prezesem Zwiazku Wojsk Polskich 3go Korpusu Rosyjskiego, oraz  delegatem na organizacyjny zjazd Zwiazku Wojsk Polskich w Petersburgu, w maju 1917 roku.

Zostaje nastepnie mianowany zastepca dowodcy Pulku Inzynierii, a pozniej dowodca tegoz pulku 1go Korpusu Wschodniego na ktorego czele stal Gen. Jozef Dowbor-Musnicki.

Brawurowym atakiem zdobywa twierdze Bobrujsk zostajac naczelnym Inzynierem tej twierdzy.

Awansowany do stponia Pulkownika.

Po demobilizacji Korpusu, organizuje i zostaje Komendantem tajnej organizacji zolnierzy swego Pulku w Warszawie w roku 1918. Jednoczesnie wspólpracuje w konspiracyjnej organizacji Kolei i Poczty.

Staje sie organizatorem i dowodca 1go Pulku Inzynierii Wojska Polskiego, a nastepnie Inspektorem Wojsk Technicznych Glownego Dowodztwa w Poznaniu.

W Powstaniu Wielkopolskim ze swoim pulkiem zdobywa smialym strategicznym atakiem Bydgoszcz.

W latach 1920 - 1923 jest mianowany zastepca Komisarza Rzadu R.P. w Miedzynarodowej Komisji do ustalania granicy polsko-niemieckiej. Tu tak samo jak i poprzednio glowny ciezar prac jak i odpowiedzialnosc spada na ramiona plk. Jana Skoryny. W tym okresie Niemcy zorganizowali na Slasku trzykrote zamachy na niego, tylko zimna kerw i prztomnosci umyslu ocalily mu zycie.

1go. maja 1940r., gestapo szukajac go, zaaresztowalo jego zone, Konstancje, w Warszawie, osadzajac ja w wiezieniu na Pawiaku.

Bedac juz w Meksyku, na prosbe plk. Skoryny, Prezydent tego kraju osobiscie interweniuje za posrednictwem Ambasady Meksykañskiej w Berlinie, skutkiem czego na dzieñ przed egzekucja zostala zwolnia 23 grudnia 1940r.

Po ustaleniu granicy Polski w roku 1923, zostaje mianowany szefem Inzynierii i Saperow i Dowódca DOK (Dowództwo Okregu Kraków) Krakowa.

Nastepnie pracuje jako Komentant Oficerskiej Szkoly Inzynierii, Szef Departamentu Inzynierii w Ministerstwie Spraw Wojskowych oraz Dowodca Wyzszej Jednostki.

Organizuje nowa fabryke samochodów (ciezarówek) „URSUS” pod Warszawa.

W roku 1928 powolany zostaje przez Prezydenta R.P. nastanowisko prezesa Rady Administracyjnej Panstwowych Zakladow Inzynierii i czlonka Rady Administracyjnej Panstwowej Wytworni Aparatow Telegraficznych oraz Telefonicznych. Buduje gmach Poczty i Telegrafów w Warszawie przy ul. Poznañskiej róg Nowogrodzkiej.

Z pozostalych dokumentów wynika, ze w latach 1930 –1936 ma pod swym nadzorem zespól ludzi pracujacych nad zlamaniem klucza ENIGMY.

Oglosil duza ilosc artykolow fachowych, redaktor Polowego Podrecznika Saperskiego. W roku 1929 zalozyl miesiecznik Wiedza Techniczna.

W 1930 z odznaczniem koñczy Wojskowe Kursy Marszalkowskie w Paryzu.

W latach 1932 do 1935 zostaje dowodca 1 i 2 Brygady Saperów, Wojsk Technicznych, Lacznosci i Szkoly Podchorazych Saperów w Warszawie.

Szkoli na specjalnych kursach i manwrach w terenie m.i. wyzszych oficerów Saperów Armii Jugoslowianskiej.

W czerwcu 1939r. plk. Jan Skoryna zostaje wyslany z ramienia Rady Handlu Zagranicznego do Meksyku w celu nawiazania scislych stosunkow handlowych i kulturalnych pomiedzy obydwoma narodami, co ma posluzyc do podniesienia Poselstwa R.P. do rangi Ambasady R.P. Zawiera w krótkim czasie po przybyciu do Meksyku b. powazne kontrakty dostaw polskich dla tego kraju jak n.p. w dziedzinie szyn kolejowych, mostów, sprzetu radjowego polskiej produkcji fabryki „ELECTRIC” w Wilnie i t.p.

Tu zastaje plk. Skoryna wojna. 

Zaraz po wybuchu wojny, organizuje Polska Izbe dla Handlu Wymiennego, w celu pomocy Polsce po zakoñczeniu dzialañ wojnnych, Federacje Polska, oraz pomaga rada i duchem czlonkom Polonii Meksykanskiej, i Polakom przebywajacym w Kolonii Santa Rosa, przybylym z rosyjskiej „nieludzkiej ziemi”.

Przez szereg lat redaguje regularnie Servis Radiowy, organizuje rózne obchody, uroczystosci miedzy innymi, uznane przez wladze meksykañskie, oficjalne skladanie wieñców w imieniu Polski Niepodleglej przy „Columna de la Independencja" (odpowiednik Grobu Nieznanaego Zolnierza w Meksyku) az do 1960r., 23 kwietnia 1945r. zorganizowal podniosla publiczna uroczystosc wymiany sztandarow pomiedzy Harcerstwem Polskim i Meksykanskim, jak i wiele innych tym podobnych akcji na rzecz Polski.

Wspólpracuje z Kongresem Polonii Amerykanskiej i NCWC w utrzymaniu finansowym, oswiatowym, kulturalnym i religjnym, kolonii polskich uchodzców ze Zwiazku Sowieckiego, w Santa Rosa, stanie Guanajuato w Meksyku. W 1944 roku funduje rzezbe, popiersie, Ignacego Jana Paderewskiego, która przedstawia Bohatera Narodowego z Orlem Polskim na piersiach i otulonego skrzydlami tego Godla Polskiego. Popiersie to bylo wystawione w 1945 roku w Palacu Bellas Artes, a pózniej w innych miejscach Meksyku. Ostatecznie, 15 listopada 2001r, po przeszlo pól wieku starañ jego syna, Inz. Jerzego Skoryny, stanal ten pomnik, na jednej z najpiekniejszych alii Stolicy, Paeo de la Reforma w rezydencjyjnej dzielnicy Lomas de Chapultepec.

W grudniu 1946r., akrat na Boze Nardzenie, po wielu przejsciach w czasie II Wojny Swiatowej, laczy sie cala rodzina (zona Konstancja, córka Maria i syn Jerzy) z plk. Janem Skoryna w Meksyku. 

W roku 1949 organizuje uroczystosci z okazji 100 letniej rocznicy smierci Chopina, ktorej uwidocznieniem jest wmurowanie tablicy pamiatkowej z brazu w Audytorium sali Boliwera, Narodowego Uniwetsytetu Meksyku – UNAM.

Od chwili powarania Skarbu Narodowego az do momentu smierci, najpierw jest prezesem Komisji Skarbu Narodowego, a nastepnie czlonkiem Delegatury Skarbu Narodowego i Jednosci Narodowej w Meksyku.

Funduje stypendjum Polonii Meksykañskiej dla znakomitego autora wielu ksiazek, Teodora Parnickiego, aby mógl spokojnie kontynuowac swoje prace pisarskie w Meksyku.

Dnia 11 lipca 1961 roku o godzinie 2.30 nad ranem plk. Jan Skoryna umiera w swoim domu w stolicy Meksyku.

Plk. Jana Skoryne zegnala: jego rodzina, Polonia Meksykanska, delegacja American Legion, Weterani Brytyjscy, Francuscy, Belgijscy i Meksykañscy, przedstawiciele kolonii St. Zjednoczonych, Brytyjskiej, Francuskiej, Wegierskiej, Czeskiej oraz Zydowskiej.

Nad grobem pozegnal zmarlego wzruszajacymi slowami b. Konsul Henryk Stebelski.

Plk. Jan Skoryna odznaczony byl m. in.: Krzyzem Virtuti Militari 5ej klasy, Krzyzami Niepodleglosci, Zlotym Krzyzem Zaslugi, Krzyzem Walecznych, Medalem 10 Lecia za W.O.N., jugoslawianska Komandoria Orla Bialego, Korona Wloska Corana D'Italia, M.I. oraz wieloma innymi tak polskimi, jak i zagranicznymi, wlacznie carskimi za walecznosc, wraz z róznymi innymi bardzo licznymi dyplomami.

Wróć na Początek

Copyright © Inz. Jerzy Skoryna
Strona znajduje sie na serwerze PolskiInternet.com